TEATR na BRUKU

Najważniejszymi celami statutowej działalności jest:

stwarzanie Teatrowi Na Bruku warunków do pracy twórczej nad spektaklami, happeningami, akcjami, zdarzeniami artystycznymi itp.;

stwarzanie warunków do pracy twórczej innym teatrom i artystom zaproszonym do współpracy;

 promowanie nowatorskich i ciekawych spektakli teatralnych i innych zdarzeń artystycznych;

propagowanie wybitnych i ciekawych dokonań w sztuce;

organizowanie i współdziałanie w społecznie ważnych akcjach z zakresu: edukacji i wychowania młodzieży, przeciwdziałania czynnikom patologicznym u dzieci i wychowania młodzieży, przeciwdziałania czynnikom patologicznym u dzieci i młodzieży, działań szerzących wiedzę o teatrze.

Od 1998 roku Stowarzyszenie „Artyści Na Bruku” wraz z Teatrem Na Bruku (od 1997) w wyniku konkursów organizowanych przez Gminę Wrocław realizuje  dwa cykliczne projekty:

Stowarzyszenie „Artyści na Bruku” ściśle współpracując z Teatrem stwarza mu warunki do twórczej pracy. Możliwe jest to dzięki zaangażowaniu szeregu osób tworzących Stowarzyszenie, ludzi związanych z kulturą i sztuką, najczęściej profesjonalistów w poszczególnych branżach kultury, w szczególności teatru, jak też amatorów, wolontariuszy. Są to aktorzy, reżyserzy mimowie oraz pedagodzy, scenografowie, plastycy. Ludzie ci współtworzą Stowarzyszenie, pragnąc wnieść swój wkład w budowanie więzi międzyludzkich poprzez działania kulturotwórcze służące temu, aby jak największa część naszego społeczeństwa stanowiła rodzinę ludzi wrażliwych, światłych, współdziałających w obliczu trudnych problemów dzisiejszego świata. Jednym z nadrzędnych naszych celów jest organizowanie oraz współdziałanie w społecznie ważnych akcjach.

Od 1983 roku, przez ponad 20 lat spotykamy się z dziećmi i młodzieżą z bardzo różnych środowisk i na różnych płaszczyznach, grając przedstawienia w przedszkolach, szkołach, domach kultury, teatrach, na placach, ulicach w Polsce i poza jej granicami. Od szeregu też lat prowadzimy „Spotkania z Teatrem Na Bruku”, adresowane głównie do dzieci i młodzieży z obszarów zagrożonych patologią społeczną, będące także skierowaną szerzej propozycją relaksowo-zabawowego zagospodarowania czasu wolnego. Forma  „Spotkań” doskonale sprawdziła się na wrocławskich podwórkach, festynach i festiwalach teatralnych. Swoją długą historię mają również Warsztaty Teatralne, prowadzone cyklicznie pod nazwą „Zderzenia” od 1998 r. w Zespole Szkół Nr 1 przy ul. Słubickiej 29.

Staramy się umożliwić kontakt ze sztuką jak najszerszej grupie osób w tym ludziom niepełnosprawnym i osobom wyrzuconym na margines życia. Współpracujemy m.in. z Ośrodkami Opieki Społecznej, Szpitalami (w tym dla Sprawnych Inaczej), Stowarzyszeniem Ludzie Ludziom, Domami Samotnych Matek z Dziećmi, szkołami.

DZIAŁANIE NA RZECZ DZIECI I MŁODZIEŻY NA PODWÓRKACH WROCŁAWIA W OBSZARACH ZAGROŻONYCH PATOLOGIˇ SPOŁECZNˇ – „SPOTKANIA Z TEATREM NA BRUKU”

Sytuacja dzieci i młodzieży w obecnej rzeczywistości jest wyjątkowo trudna. Rodzina i szkoła nie spełniają w wystarczającym zakresie funkcji wychowawczych. Dziecko narażone jest na negatywny wpływ mass mediów przesyconych tandetą, agresją, powierzchownymi wartościami... Pozbawione właściwych wzorców wychowawczych, osamotnione, łatwiej poddaje się działaniu środowisk patologicznych.

Celem „Spotkań z Teatrem na Bruku” jest przeciwdziałanie takim negatywnym wpływom, wypełnienie pustej przestrzeni w życiu dziecka, angażowanie dzieci i młodzieży do aktywnego uczestnictwa w teatralnych projektach, łączących wychowanie przez sztukę ze wspólną zabawą. Teatr jako synteza sztuk jest formą, w sposób szczególny służącą takim działaniom. Pod okiem specjalistów z różnych dziedzin: muzyka, plastyka, reżysera, aktora widzowie biorą czynny udział w tworzeniu przedstawień, nabywając umiejętności warsztatowych. Uczą się współpracy z innymi, rozpoznawania różnorodności zainteresowań i zdolności rówieśników. Przekonują się, że w teatrze każdy ze światem swojej wrażliwości może się nie tylko zmieścić, ale i go wzbogacić.

W „Spotkaniach z Teatrem Na Bruku”, jak również w poprzedzających je happeningach-„reklamach”, pojawiają się łatwe do rozpoznania, zabawne postacie /Charlie Chaplin, Dziewczynka z zapałkami, Batiar Lwowski, Goryl Kongo,  Fotograf Retro, Kloszard Bongo czy Amerykański Policjant/, z którymi każdy chętnie się utożsamia. Wprowadzają one uczestników Spotkań w świat teatru, rozbudzają twórcze zainteresowania, zwracają też uwagę na ważne problemy, które wiążą się z przesłaniem moralnym naszych działań teatralnych .

Atrakcyjne, sprawdzone przedstawienia grane m.in. na międzynarodowych festiwalach w Polsce i zagranicą są adaptowane na potrzeby projektu, tak aby widzowie - dzieci miały kontakt z oryginalną formą teatru, graną na prestiżowych imprezach. Wszystkie przedstawienia mają swoje dydaktyczne przesłanie i poruszają wiele problemów bezpośrednio dotyczących naszych widzów.  Wciągając ich aktywnie w teatralne działania, opowiadamy im równocześnie  m.in. o akceptacji swoich obowiązków, wykonywaniu ich z zaangażowaniem i satysfakcją. O bronieniu prawa do własnego dzieciństwa, godności, zachowaniu radości, spontaniczności, marzeniach, przyjaĽni i bezinteresowności („Charlie Pomywaczem”). Samotność, egocentryzm, potrzeba zwrócenia na siebie uwagi, nieumiejętność docenienia posiadanych wartości, wykorzystywanie zależnych od siebie, słabszych oraz stosunek do zwierząt to problemy, które pojawiają się w przedstawieniu „Fotograf”.  W „Bongo i Kongo” opuszczony, osamotniony bohater, za wszelką cenę chcący zwrócić na siebie uwagę, spragniony uczuć, szuka przyjaĽni i akceptacji. Dziecięce okrucieństwo i trudna sztuka wyboru to główne poruszane w nim kwestie. Z kolei w przedstawieniu „Jerzy nie uczesany jak należy” uczymy jak z „niczego”, bo np. ze starych łazienkowych przyborów: mopa (Jerzy), pojemnika po szamponie i ręcznika(Ciotka I), gąbki, kilku papilotów (Ciotka II), szczotki i drutu (Szczotka), wieszaków łazienkowych (animowany olbrzymi Grzebień), kijów i starych ubrań (narrator, narratorka) można zbudować komiczne postaci przedstawienia. Poruszamy w nim tematy: braku opieki, buntu dziecka wynikającego z odrzucenia i jego kontaktów z „półświatkiem”, chęci zwrócenia na siebie uwagi za wszelką cenę, łamania norm obyczajowych, problemów wychowawczych w rodzinach zastępczych.

Wszystkie przedstawienia i problemy w nich zawarte pokazywane są w lekkiej, przystępnej formie. Forma ta, to „komedia niemego kina”, która pozwala oderwać się od codziennych kłopotów, szarzyzny, osamotnienia, negatywnego wpływu środowiska, w którym dzieci przebywają na co dzień i pozwala choćby na chwilę znaleĽć się w innym świecie.

Praca w ramach projektu „Podwórka” wymaga przezwyciężenia początkowej niechęci dorosłych mieszkańców i przyciągnięcia pozostawionych bez opieki, błąkających się bez celu dzieci, na które wpływ nierzadko mają starsi koledzy ze świata marginesu. Pierwsze pojawienie się Teatru wzbudza często wrogie reakcje, na co odpowiedzią z naszej strony są mediacje, rozmowy, przekonanie o celowości akcji. Z przywódców, hersztów „świata marginesu” czynimy porządkowych odpowiedzialnych za prawidłowy przebieg  imprez. Efekty powyższych działań można szybko zaobserwować bo choć  na pierwszym spotkaniu w danym miejscu, widać wśród widzów przejawy agresji i chamstwa, to następnie pojawia się zaciekawienie,  zdystansowany udział,  aktywne, chętne i pełne zaangażowania uczestnictwo oraz wspólna zabawa w teatr, która często znajduje swą kontynuację w działaniach póĽniejszych, a nawet długofalowych np. Warsztaty Teatralne „Zderzenia”.

WARSZTATY TEATRALNE  „ZDERZENIA”

Twórcy warsztatów wykorzystują teatr jako pretekst do poszukiwania pełni człowieczeństwa, jego ważnych, żywych emocji takich jak miłość, nienawiść, przyjaĽń, pożądanie, żądza władzy, samotność, frustracje. Ich celem jest przede wszystkim obudzenie wrażliwości wśród młodych ludzi, „uczulenie” ich na obecność drugiego człowieka, stworzenie hierarchii wartości. Dotarcie do różnych grup młodzieży o odmiennych zainteresowaniach artystycznych. Stworzenie konstruktywnej, twórczej alternatywy dla zagospodarowania czasu wolnego, wykształcenie poczucia odpowiedzialności i umiejętności pracy w grupie, przygotowanie młodzieży do odbioru różnego rodzaju sztuk..

Adresatem projektu jest młodzież szkół ponadpodstawowych i wyższych z rozbiciem na grupę początkującą i zaawansowaną (dotyczy osób uzdolnionych artystycznie oraz młodzieży działającej wcześniej w amatorskich grupach teatralnych) z Wrocławia i najbliższych okolic.

Pracując z grupą początkującą kładziemy nacisk na kształtowanie wrażliwości i rozwój intelektualny młodego człowieka jako odbiorcy kultury oraz na jego umiejętność pracy w grupie. Zapoznajemy z  warsztatem pracy twórców teatru m.in.: aktorów, reżyserów, scenografów, muzyków, kompozytorów, choreografów. Kształtujemy postawy i zachowania w różnych sytuacjach życiowych.

W grupie zaawansowanej umożliwiamy realizację artystyczną młodych wykonawców, uczymy samodzielnej pracy twórczej, rozwijamy umiejętności pracy w grupie. Przygotowujemy zdarzenia teatralne, a ich twórców do występów przed publicznością. Obejmują one: psycho i  socjodramę; treningi i rozgrzewki aktorskie; pracę nad warsztatem: impostacja, podstawy dykcji; pracę nad tekstem; podstawy pantomimy; elementarne zadania aktorskie, etiudy: pantomimiczne, bez użycia słowa oraz oparte na tekstach  Brzechwy, Szekspira, Dostojewskiego, Gałczyńskiego, Mrożka i innych; prezentacje młodzieżowych grup teatralnych; przedstawienie idei zdarzenia teatralnego; podział ról, wybór aktorów; realizację zdarzenia teatralnego (m.in. budowanie scenografii i kostiumów); finałową  prezentację uczestników warsztatów i zaproszonych gości. Zajęcia prowadzą wysoko wykwalifikowani pedagodzy - zawodowi reżyserzy, aktorzy, scenografowie, muzycy.

Zadaniem tych warsztatów jest przygotowanie młodzieży  nie tylko do roli odbiorcy kultury, ale i czynnego jej uczestnika – twórcy. Dlatego w programie zajęć obok prezentacji innych amatorskich twórców, zespołów teatralnych  i przygotowania uczestników do roli świadomego odbiorcy – widza, znajduje się też praca nad własnym programem,  przeznaczonym do zaprezentowania podczas finałowej prezentacji nabytych umiejętności, będącej dla większości uczestników debiutem scenicznym.

 Wspólne prezentacje przedstawień powstałych podczas „Zderzeń” (m.in. autorskie przedstawienia, scenki  pantomimiczne, kabaretowe, i inne) oraz zaprzyjaĽnionych grup teatru amatorskiego są swoistym mini festiwalem.

Spotkania warsztatowe uzupełniane są wykładami i spotkaniami ze specjalistami z zakresu sztuki, literatury, teatru, muzyki i in. Obserwując rozwój uzdolnień artystycznych niektórych warsztatowiczów, znanych nam jeszcze z „Podwórek” zapraszamy ich do udziału w projektach Teatru Na Bruku w charakterze aktorów, happenerów, plastyków.

Realizacja projektu może mieć miejsce dzięki gościnności Zespołu Szkół Nr 1 we Wrocławiu na ul. Słubickiej 29. Od 1992 r. Szkoła współpracuje z nami udostępniając salę ze sceną i miejsce na magazyn.

Nasze działania w znacznym stopniu finansowane są ze środków Zarządu Miasta. Niestety, wprowadzony w 2000 roku zakaz współfinansowania projektów przez różne Wydziały bardzo poważnie ogranicza środki, na które  do tej pory mogliśmy liczyć i co za tym idzie  nasze możliwości działania.

BUDOWANIE MIASTA MARZEŃ 

Budowanie Miasta Marzeń cykl imprez teatralnych (czerpiący m.in. z tradycji wrocławskiej pomarańczowej alternatywy): akcji, zabaw, happeningów, przedstawień - praca u podstaw na rzecz miasta prawa i jego małych ojczyzn - lokalnych społeczności (więcej informacji  strona Teatr Na Bruku - „Budowanie Miasta Marzeń”)

DIAGNOZA

Zauważamy zerwanie więzi pomiędzy poszczególnymi instytucjami wychowującymi i kształtującymi potrzeby kulturalne młodych ludzi na wszystkich poziomach edukacji kulturalnej (przedszkola, szkoły podstawowe i ponadpodstawowe, domy kultury, instytucje rządowe jak i pozarządowe). Instytucje te nie koordynują swoich działań, co prowadzi do ich rozproszenia i ograniczenia ich skuteczności.

Nieodzowne jest wypracowanie planu spójnych, długofalowych działań służących edukacji kulturalnej, zbudowanie podstaw  współpracy  instytucji, zajmujących się edukacją w szerokim tego słowa znaczeniu. Musi nastąpić zmiana polityki państwa i samorządów w propagowaniu działań skierowanych przeciw patologiom życia społecznego, uświadamiających powagę problemu i znaczenie edukacji kulturalnej w ich zwalczaniu. Powinna też nastąpić zdecydowana zmiana polityki finansowej – zielone światło dla kultury, sztuki. Jeśli do tego nie dojdzie na szerszą skalę i na poważnie, będziemy świadkami postępującego „ogłupienia” naszego społeczeństwa, karmionego wzorami zachowań lansowanymi przez wszechobecne „środki masowego rażenia” - telewizję, a w konsekwencji postępującego procesu powiększania się liczby ludzi z marginesu społecznego, środowisk przestępczych, uzależnionych, a więc gotowych na wszystko ...

................................................................................................................................................................

Tekst autorstwa Bogdana Michalewskiego  opracowany na podstawie własnej publikacji zamieszczonej wraz z innymi autorami w:„Edukacji Kulturalnej Dzieci i Młodzieży” wydanej przez Wydział Kultury i Sportu Urzędu  Miejskiego Wrocławia i Państwowe  Pomaturalne Studium Kształcenia Animatorów Kultury i Bibliotekarzy we Wrocławiu.